ग़ज़ल् ३२ (ऎऽतिज़ार् नामः)

ग़लत् था मेरा कहा , सो मुझे मॊऽआफ़् करो
नहीँ तो शौक़् से तुम् मुझ्‌से इन्हिराफ़् करो

तुम्हारा दिल् न दुखे , इक् इसी का क़स्द् किया
ख़ुलूस्-ए दिल् का मेरे कुछ् तो इत्तिसाफ़् करो

सुनो ! मुझे नहीँ मऽलूम् मेरे दिल् का हाल्
तुम्हेँ जो मुझ्‌से लगी है , तो ऎऽतिराफ़् करो

मदार् क्योँ न तुझी को करूँ , बुत्-ए ख़्व़ुद्‌बीन् !
कहा तो तूने ही था , "जाओ अब तवाफ़् करो"

वॊः तेज़् सूर्मा लगा कर् कहेँ, << हटो "रौशन्"
निगाह्-ए नाज़् के मारोँ का यूँ ज़ॊऽआफ़् करो >> !

---

मॊऽआफ़् कर्‌ना = to absolve, forgive.
शौक़् से = with pleasure, cheerfully.
इन्हिराफ़् = shunning, avoiding.
(-से) इन्हिराफ़् कर्‌ना = to shun, avoid.
क़स्द् = intention; endeavour; desire, inclination.
(-का) क़स्द् कर्‌ना = to form the design (of); to intend; to pursue.
ख़ुलूस् = purity; sincerity, friendship, affection.
इत्तिसाफ़् = description; praise.
लगी = affection; longing; hunger.
ऎऽतिराफ़् = acknowledgement, confession.
मदार् = axis; centre; orbit.
बुत् = idol; beloved, mistress.
ख़्व़ुद्‌बीन् = self-conceited, vain, proud.
तवाफ़् कर्‌ना = to make the circuit (of a holy place).
तेज़् = sharp; penetrating, piercing; strong; passionate.
सूर्मा = collyrium of antimony (applied to eyes).
नाज़् = coquetry, amorous playfulness; dalliance; pride, whims.
ज़ॊऽआफ़् = speedy or sudden death.

---

ग़ज़ल् ३१

लुत्फ़् पाया है ऽअजब् जो क़ब्ज़ः-ए सय्याद् मेँ
चैन् मिल्‌ता है ऽइबादत् मेँ न अब् इल्हाद् मेँ

जब्‌से वाऽइज़् ने ठिकाना कर लिया नौ‌शाद् मेँ
वस्फ़्-ए बुत् शामिल् हुए उस् रोज़् से औराद् मेँ

दिल् ख़ुदा का घर् है लेकिन् बॆह्र्-ए ग़म् मेँ ऽइश्क़् के
ना-ख़ुदा इक् बस् गया इस् ख़ानः-ए बर्बाद् मेँ

क्या ग़लत् था , क्या सहीह् ? इस् बात् से तस्कीँ हुई :
दश्त्-ए इम्काँ तो रहा "सद्दाम्" के बग़्दाद् मेँ

झिल्‌मिलाते अश्क़्-हा-ए ग़म् चराग़ाँ कर् गए
रात् गुज़्‌‍री है मुनव्वर् यूँ तुम्हारी याद् मेँ

कुछ् ख़याल् , इक् नश्शः-ए इल्हाम् , और् क़ुर्ब्-ए शबाब् !
कर् ग़ज़ल् ईजाद् "रौशन्" सायः-ए शम्शाद् मेँ

---

लुत्फ़् = pleasantness.
ऽअजब् = wonderful, astonishing, strange.
क़ब्ज़ः = grasp; possession.
सय्याद् = fowler; (poet.) ravisher of hearts.
ऽइबादत् = religious service, worship; submissive obedience.
इल्हाद् = heresy; apostasy; idolatry; atheism.
वाऽइज़् = admonisher; preacher.
नौ‌शाद् = name of a city famous for the beauty of its inhabitants.
वस्फ़् = praising; description.
बुत् = idol; (poet.) beloved.
औराद् = daily rehearsals (of the क़ुर्ऽआन्), commemorations, devotional exercises.
बॆह्र् = sea.
ना-ख़ुदा = atheist, an impious wretch; boatman, steersman.
ख़ानः = house; receptacle.
तस्कीन् = calming; consolation.
दश्त् = desert; arid plain; forest.
इम्कान् = possibility; power; contingent existence.
चराग़ाँ = a display of lamps.
मुनव्वर् = illuminated; elucidated; clear.
नश्शः (= नशा) = intoxication.
इल्हाम् = inspiration, revelation.
क़ुर्ब् = nearness, proximity; relationship.
ईजाद् = creation; invention.
शम्शाद् = the box-tree; (met.) the graceful figure of a beloved.

---

ग़ज़ल् ३०

दिल् जिगर् तेरे , सितम्‌गर् , नहीँ देखे जाते
यॆः तराशे हुए पत्थर् नहीँ देखे जाते

हाँ , सितम्‌गर् नहीँ इक् तू ही जहाँ मेँ , लेकिन्
तुझ्‌से ज़ालिम् भी तो अक्सर् नहीँ देखे जाते

हम् को मंज़ूर् थी जो नीम्‌-निगाही कल् तक्
जाने क्योँ आज् वॊः निश्तर् नहीँ देखे जाते

कोई आँसूँ न गिरे , आह् न कोई निक्‌ले
तुम्‌से क्या ऽआशिक़्-ए मुज़्तर् नहीँ देखे जाते ?

क़द्द्-ओ गेसू ही रहेँ उन्‌को मुबारक् , जिन्‌से
रसन्-ओ दार् के मह्शर् नहीँ देखे जाते

ख़त्म् अश्ऽआर्-ए ग़ज़ल् कर् दे ख़ुदारा ! "रौशन्"
तेरे शक्वोँ के यॆः दफ़्तर् नहीँ देखे जाते

---

सितम्‌गर् = tyrant, oppressor.
तराश्‌ना = to cut; to carve.
नीम्-निगाही = state of eyes half-open.
निश्तर् = lancet(s).
मुज़्तर् = afflicted; restless.
क़द्द्-ओ गेसू = figure and tresses.
रसन्-ओ दार् = rope and gallows.
मह्शर् = place(s) of congregation.
अश्ऽआर् = verses.
ख़ुदारा = for God's sake.
शक्वः = complaint.
दफ़्तर् = scroll(s); volume(s).

---